số điện thoại tư vấn
tư vấn ung thư
Đề nghị của bạn
tư vấn zalo More AddThis Share options

Quá trình phát triển của tế bào CAR-T

Liệu pháp tế bào CAR-T : Hy vọng điều trị cho ung thư máu

CAR-T tên đầy đủ là Chimeric Antigen Receptor T-Cell Immunotherapy, là liệu pháp miễn dịch tế bào T thụ thể kháng nguyên dạng khảm. Cuối thập niên 80 của thế kỷ 20, nhà khoa học miễn dịch Zelig Eshhar của Viện nghiên cứu Khoa học Weizmann tại Israel (Weizmann Institute of Science) đã nghiên cứu ra loại tế bào CAR-T đầu tiên, trải qua 30 năm phát triển, kĩ thuật này không ngừng hoàn thiện, trở thành “liệu pháp thứ 5” điều trị ung thư ngay sau phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và điều trị trúng đích. Được tạp chí khoa học Hoa Kỳ “Science” đánh giá là kỹ thuật đột phá nhất trong 10 tiến bộ khoa học nổi bật năm 2013. Ngày 30 tháng 8 năm 2017, Cơ quan Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã phê duyệt liệu pháp tế bào CAR-T được chính thức tung ra thị trường.

Hiệu quả điều trị của Liệu pháp tế bào CAR-T

Nguyên lý của liệu pháp miễn dịch tế bào CAR-T

Hiệu quả điều trị của Liệu pháp tế bào CAR-T
Tỉ lệ điều trị hiệu quả trên thử nghiệm lâm sàng bằng tế bào CAR-T loại cải tiến kháng CD19 lên tới 70%
Đối với những bệnh nhân đã hóa trị nhiều lần mà vẫn tái phát hoặc không đáp ứng hóa trị, tỷ lệ điều trị hiệu quả bằng liệu pháp tế bào CAR-T vẫn đạt được 60%~80%.
Liệu pháp tế bào CAR-T có hiệu quả rõ rệt trong điều trị Bệnh bạch cầu cấp tính dòng tế bào lympho B, tỷ lệ thuyên giảm toàn phần đạt từ 70-90%, tỷ lệ sống trên 6 tháng là 78%.
Nguyên lý của liệu pháp miễn dịch tế bào CAR-T
Kỹ thuật điều trị miễn dịch tế bào là một kỹ thuật điều trị miễn dịch có tính đột phá trong những năm gần đây. Thụ thể kháng nguyên dạng khảm sử dụng gen của thụ thể dạng khảm, tích hợp vào tế bào lympho từ cơ thể người bệnh, sửa chữa tế bào lympho T trở thành một tế bào lympho hiệu ứng có khả năng nhận biết kháng nguyên đặc hiệu trên bề mặt. Bản chất của kỹ thuật này chính là gắn chặt thụ thể kháng nguyên có tính đặc hiệu khối u lên bề mặt tế bào T thuộc hệ miễn dịch của cơ thể, từ đó hình thành chức năng trúng đích khối u cho tế bào T, đồng thời cải thiện chức năng tiêu diệt khối u và khả năng tăng sinh trong cơ thể.
Ưu thế của liệu pháp tế bào T-cell CART:
Tính an toàn cao
Tế bào CAR-T có thể nhận biết và giết chết tế bào ung thư, ít làm tổn thương cho tế bào khỏe mạnh, ít tác dụng phụ, có thể giảm đau đớn cho bệnh nhân.
Tính nhắm trúng đích mạnh
Tế bào CART là thông qua công nghệ gen biến đổi tế bào T của chính bệnh nhân, tận dụng cơ chế tích hợp kháng nguyên, tránh việc hình thành cơ chế ẩn nấp trong quá trình kháng nguyên hoạt động
Khả năng thao tác cao
Trong quá trình điều trị nếu xuất hiện phản ứng không tốt, có thể thay đổi và cải thiện phương án để tối ưu hóa việc điều trị, như tích hợp phân tử đặc hiệu khác nhau, gia nhập gen có thể được điều khiển, điều tiết tính hài hòa của tế bào CAR v…v.
Miễn dịch lâu dài
Liệu pháp tế bào CAR-T có thể tăng cường và xây dựng lại chức năng miễn dịch của cơ thể để chống lại với ung thư trong thời gian lâu dài.
Các bước điều trị bằng liệu pháp miễn dịch tế bào CAR-T
  • ① Phân tách: Tách các tế bào bạch cầu đơn lẻ của bệnh nhân.
  • ② Sắp xếp: Áp dụng kỹ thuật lập trình gen chèn kháng thể dạng khảm có khả năng phân biệt tế bào ung thư và đồng thời có thể kích hoạt tế bào T, thu được tế bào CAR-T.
  • ③ Tăng số lượng: Nuôi cấy ngoài cơ thể, tăng sinh số lượng lớn tế bào CAR-T.
  • ④ Truyền ngược lại: Truyền các tế bào CAR-T đã nuôi cấy xong vào lại cơ thể của người bệnh.
  • ⑤ Giám sát: Giám sát nghiêm ngặt bệnh nhân, đặc biệt phải khống chế các phản ứng quá mẫn của người bệnh trong vài ngày đầu.
  • Toàn bộ liệu trình kéo dài trong khoảng 1 tháng, trong đó thời gian để “phân tách – sắp xếp – nuôi cấy” tế bào có thể mất khoảng 2 tuần.
Chỉ dịnh loại bệnh:
- CD19 dương tính và không đáp ứng hóa trị hoặc Bệnh máu trắng dòng bạch cầu lympho B tái phát.
- Đa u tủy xương.
- Các bệnh u huyết máu đáp ứng điều kiện điều trị liệu pháp tế bào C-tell CART.
Phân bố hạng mục nghiên cứu lâm sàng trên thế giới
Cho tới tháng 3 năm 2017 đã có 376 hạng mục nghiên cứu lâm sàng về liệu pháp tế bào CAR-T được đăng ký trên toàn cầu, trong đó Mỹ có 140 hạng mục, con số này tại Trung Quốc là 90.
Hạng mục nghiên cứu lâm sàng liệu pháp tế bào CAR-T được đăng ký trên toàn cầu (hạng mục)
Nguồn tư liệu: clinicaltrials,tháng 3 năm 2017
Bệnh án điều trị
  • Điều trị thường quykhông hiệu quả
  • Truyền tế bào CAR-T
  • Sau khi truyền tế bàoCART 2 tháng

- Ngày 8 tháng 5 năm 2017, lấy máu ngoại vi để tách ra tế bào lympho T, nuôi cấy tế bào CAR-T

- Ngày 14 tháng 5 năm 2017, dùng phác đồ FC tiền hành hóa trị để chuẩn bị cho bệnh nhân điều trị liệu pháp tế bào CAR-T

- Ngày 18 tháng 5 năm 2017, truyền 15ml tế bào CAR-T (2.4×108)cho bệnh nhân, quá trình điều trị thuận lợi, bệnh nhân không có triệu chứng bất thường.

Trước truyền dịch
Sau khi truyền dịch 3 tuần
Sau khi truyền dịch 7 tuần

Hiệu quả điều trị: hạch lympho bề mặt cổ dần thu nhỏ lại, đánh giá kết quả trên PET/CT đạt gần mức thuyên giảm toàn phần

Bệnh án điều trị
Điều trị thường quykhông hiệu quả

- Năm 2008, vì trướng bụng, sụt cân, hồng cầu toàn phần sụt giảm, bệnh nhân bị chẩn đoán bệnh ung thư bạch cầu tế bào lông

- Năm 2013, vì lá lách liên tục bị to lên, đã phẫu thuật cắt bỏ lách, kết quả bệnh lý cho thấy là u lympho tế bào vỏ ( Mantle cell lymphoma)

- Tháng 4 năm 2014, cổ trái bị khối cứng, sau khi lấy sinh thiết được chẩn đoán là bệnh ung thư bạch cầu tế bào lông, bệnh lý tại hạch cho thấy là u lympho tế bào vỏ.

Bệnh nhân lần lượt hóa trị bằng phác đồ IFN, FLU, Fc được 9 đợt; 7 đợt Cladribine, 3 đợt R-CTOP、DVD. Điều trị bằng MabThera + Gemcitabine, Lenalidomide cũng như điều trị khác, nhưng bệnh tái phát nhiều lần, hiệu quả không tốt. Ngày 2 tháng 5 năm 2017, bệnh nhân nhập viện điều trị liệu pháp tế bào CAR-T.

Truyền tế bào CAR-T

- Ngày 8 tháng 5 năm 2017, lấy máu ngoại vi để tách ra tế bào lympho T, nuôi cấy tế bào CAR-T

- Ngày 14 tháng 5 năm 2017, dùng phác đồ FC tiền hành hóa trị để chuẩn bị cho bệnh nhân điều trị liệu pháp tế bào CAR-T

- Ngày 18 tháng 5 năm 2017, truyền 15ml tế bào CAR-T (2.4×108)cho bệnh nhân, quá trình điều trị thuận lợi, bệnh nhân không có triệu chứng bất thường.

Trước truyền dịch
Sau khi truyền dịch 3 tuần
Sau khi truyền dịch 7 tuần

Hiệu quả điều trị: hạch lympho bề mặt cổ dần thu nhỏ lại, đánh giá kết quả trên PET/CT đạt gần mức thuyên giảm toàn phần

Sau khi truyền tế bàoCART 2 tháng

Vì số lượng của tế bào CAR-T giảm xuống, ngày 23 tháng 8 năm 2017 bệnh nhân tiến hành điều trị liệu pháp tế bào CAR-T lần thứ 2, quá trình điều trị thuận lợi, bệnh nhân định kỳ về tái khám, duy trì tình trạng thuyên giảm toàn phần.

Trước điều trị
Sau điều trị 2 tháng
Zhang De Chun
Chuyen gia điều trị ung bướu bằng miễn dịch sinh học
Bác sĩ Zhang De Chun, Bác sĩ trưởng khoa của Trung tâm thực nghiệm sinh học Bệnh viện Ung thư St. Stamford Quảng Châu, từ năm 2004 bà đã tiến hành nghiên cứu liệu pháp sinh học và liệu pháp phân tử trúng đích trong điều trị ung bướu, các kỹ thuật mới trong điều trị ung bướu và cơ chế miễn dịch tự thân. Suốt 10 năm, bác sĩ Zhang De Chun đã không ngừng nỗ lực và kiên trì bền bỉ, đạt được nhiều thành công lớn trên phương diện nghiên cứu và điều trị bằng liệu pháp miễn dịch sinh học trong điều trị ung thư.
Năm 2011, bà đã tham gia diễn đàn khoa học với chủ đề “Diễn đàn điều trị ung bướu bằng miễn dịch sinh học và liệu pháp nhắm trúng đích phân tử ‘CSCO-Miền Nam’ khóa thứ 5”, cùng với hơn 40 chuyên gia ung bướu uy tín nổi tiếng quốc tế giao lưu về chủ đề điều trị ung bướu bằng liệu pháp miễn dịch sinh học, kĩ thuật mới trong điều trị ung thư và chẩn đoán chữa trị ung thư tổng hợp, đã công bố nhiều luận án học thuật nghiên cứu khoa học trên các tạp chí học thuật có trình độ cao trong lĩnh vực liên quan.
Đặt hẹn tư vấn